คาถาพระปัจเจกโพธิ์ หลวงพ่อปาน วัดบางนมโค
หลวงพ่อปาน โสนันโท แห่งวัดบางนมโค จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นพระเกจิอาจารย์ที่มีชื่อด้านการรักษาโรคและเป็นอาจารย์ของหลวงพ่อฤาษีลิงดำ วัดท่าซุง พระเครื่องของท่านเป็นที่นิยมมาก ตามที่เล่าสืบกันมา หลวงพ่อปานได้รับบทนี้จากฆราวาสผู้มีวิชาที่นครศรีธรรมราช เรียกกันว่าคาถาพระปัจเจกโพธิ์โปรดสัตว์ และศิษย์สายวัดท่าซุงยังสวดสืบกันมาจนถึงปัจจุบัน
ตัวบท
พุทธะ มะอะอุ นะโมพุทธายะ วิระทะโย วิระโคนายัง วิระหิงสา วิระทาสี วิระทาสา วิระอิตถิโย พุทธัสสะ มาณีมามะ พุทธัสสะ สะวาโหม
TrueID เขียน มานีมามะ และ สวาโหม ส่วนวิกิซอร์ซกับสนุกดอทคอมเขียน มาณีมามะ และ สะวาโหม (วิกิซอร์ซแยกเป็น สะวา โหม) จึงใช้ตามเสียงข้างมาก การแบ่งวรรคแต่ละแหล่งไม่เท่ากันแต่ถ้อยคำตรงกัน
วิธีสวด
ตามที่บันทึกไว้ นิยมสวดเมื่อตื่นนอน 3 จบ ขณะใส่บาตร 1 จบ และก่อนนอน 3 จบ หรือภาวนาเป็นคำบริกรรมระหว่างวัน ตั้งนะโม 3 จบก่อนเสมอ ผู้ศรัทธาถือว่าต้องทำงานสุจริตและหมั่นทำทานควบคู่ไปด้วย
ความหมายโดยสรุป
บทนี้เป็นคาถาอาคมผสมอักษรย่อ ไม่ได้แปลเป็นประโยคชัดเจนแบบบทสวดบาลีทั่วไป วรรคแรกระลึกถึงพระพุทธคุณและหัวใจพระไตรปิฎก มะ อะ อุ ส่วนวรรคต่อมาเป็นถ้อยคำที่สืบทอดเป็นคาถาของพระปัจเจกพุทธเจ้า ผู้สวดใช้เป็นเครื่องตั้งสมาธิ ขอความสะดวกในการทำมาหากินและค้าขายควบคู่กับความเพียรของตน