พระประจำวันเกิดวันศุกร์ ปางรำพึง

หลังตรัสรู้ใหม่ ๆ ขณะประทับใต้ต้นไทรชื่ออชปาลนิโครธ พระพุทธองค์ทรงรำพึงว่าธรรมที่ได้ตรัสรู้นั้นลึกซึ้ง ละเอียด และเห็นตามได้ยาก ส่วนผู้คนส่วนใหญ่ยังยินดีอยู่กับกาม หากทรงสอนไปแล้วไม่มีผู้เข้าใจ ก็จะเหนื่อยเปล่า จึงทรงน้อมพระทัยไปทางที่จะไม่แสดงธรรม ท้าวสหัมบดีพรหมทราบความจึงลงมากราบทูลอาราธนาว่า ในโลกยังมีผู้ที่มีกิเลสเบาบางซึ่งพอจะเข้าใจธรรมได้ พระพุทธองค์จึงทรงพิจารณาสัตว์โลกด้วยพระญาณ เห็นว่าคนมีหลายระดับเหมือนดอกบัวสี่เหล่า บางพวกพ้นน้ำพร้อมบานทันทีที่ต้องแสง บางพวกอยู่เสมอน้ำจะบานในวันรุ่งขึ้น บางพวกยังอยู่ใต้น้ำแต่ค่อย ๆ โผล่ขึ้นมาได้ด้วยการฝึกฝน และบางพวกยังจมอยู่ในโคลน เมื่อทรงระลึกถึงธรรมเนียมของพระพุทธเจ้าในอดีตที่ล้วนแสดงธรรมโปรดสัตว์ จึงทรงตัดสินพระทัยประกาศพระศาสนา และตั้งพระทัยจะดำรงพระชนม์อยู่จนกว่าคำสอนจะตั้งมั่น เรื่องตอนนี้สะท้อนการใคร่ครวญก่อนลงมือ และความเมตตาที่ไม่ทิ้งผู้ที่ยังพอสอนได้ พระพุทธรูปในอิริยาบถยืนไตร่ตรองนี้จึงเรียกว่าปางรำพึง เป็นพระประจำของผู้เกิดวันศุกร์