กำเนิดพระหลวงปู่ทวดเนื้อว่าน 2497 — จากนิมิตของพระอาจารย์ทิม

พระเครื่องหลวงปู่ทวดที่คนไทยห้อยคอกันทั่วประเทศ ไม่ได้เกิดในสมัยที่หลวงปู่ทวดยังมีชีวิต แต่เริ่มต้นที่วัดราษฎร์บูรณะ หรือวัดช้างให้ อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี ในช่วงปี 2496 ถึง 2497 ส่วนตัวหลวงปู่ทวดเองนั้น วิกิพีเดียอธิบายว่าประวัติที่พิมพ์เผยแพร่ถือว่าท่านเป็นพระเถระสมัยกรุงศรีอยุธยา รู้จักในนามสมเด็จเจ้าพะโคะ หรือหลวงปู่ทวดเหยียบน้ำทะเลจืด แต่ปีเกิดยังมีข้อสันนิษฐานหลายกระแสที่ขัดแย้งกัน ประวัติของท่านจึงอยู่ในชั้นของตำนานและความเชื่อเป็นหลัก

บุคคลสำคัญของเรื่องนี้คือพระครูวิสัยโสภณ หรือพระอาจารย์ทิม ธมฺมธโร ฐานข้อมูลท้องถิ่นภาคใต้ของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ระบุว่าท่านชื่อเดิมทิม พรหมประดู่ เกิดวันที่ 21 สิงหาคม 2455 ที่บ้านนาประดู่ อำเภอโคกโพธิ์ อุปสมบทที่วัดนาประดู่เมื่อ 7 มิถุนายน 2476 ไปศึกษาพระปริยัติธรรมที่วัดมุจลินทวาปีวิหาร แล้วกลับมาเป็นครูสอนนักธรรม ก่อนจะย้ายไปเป็นเจ้าอาวาสวัดช้างให้ในปี 2484 ขณะนั้นวัดอยู่ในสภาพถูกทิ้งร้างและทรุดโทรม

ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ทหารญี่ปุ่นยกพลขึ้นบกที่ปัตตานี รถไฟสายใต้ขนทหารและสัมภาระผ่านหน้าวัดวันละหลายขบวน ผู้คนหวาดกลัวภัยสงคราม พระอาจารย์ทิมต้องจัดหาอาหารและที่พักให้คนเดินทางที่ผ่านวัดแทบทุกวัน ท่านเริ่มตกแต่งสถูปที่เชื่อกันว่าบรรจุอัฐิหลวงปู่ทวดให้เป็นที่เคารพบูชา และมีดำริจะสร้างพระอุโบสถ แต่ยังขาดทุนทรัพย์ นี่คือโจทย์ที่นำไปสู่การสร้างพระเครื่อง

คมชัดลึกเรียบเรียงว่าพระอาจารย์ทิมริเริ่มสร้างพระหลวงปู่ทวดในปี 2496 ร่วมกับนายอนันต์ คณานุรักษ์ เพื่อหาทุนสร้างพระอุโบสถ และสร้างแล้วเสร็จในปี 2497 เป็นพระเนื้อว่าน มีพระอาจารย์ทิมเป็นประธานอธิษฐานจิต และมีพระเกจิอาจารย์ในยุคนั้นร่วมปลุกเสกหลายรูป ฐานข้อมูลของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์กล่าวถึงที่มาของรูปแบบองค์พระว่าเป็นไปตามภาพนิมิต คือรูปพระภิกษุชรานั่งขัดสมาธิบนดอกบัว เรื่องนิมิตเป็นคำเล่าของฝ่ายผู้สร้างที่สืบต่อกันมา ส่วนข้อเท็จจริงที่ยืนยันได้คือการสร้างพระเพื่อเป็นทุนสร้างอุโบสถ ชื่อสกุลของนายอนันต์ยังสะกดต่างกันในบางแหล่ง บ้างเขียนว่าคุณารักษ์ บ้างเขียนว่าคณานุรักษ์

ผลที่ตามมาเกินคาด เงินจากผู้มีจิตศรัทธาที่มาเช่าบูชาถูกนำไปสร้างพระอุโบสถ กุฏิพระเณร ศาลาการเปรียญ โรงเรียนวัดช้างให้ซึ่งเป็นตึกสองชั้นหลังคาทรงไทยริมทางรถไฟ และพระเจดีย์องค์ใหญ่กลางวัด ชื่อหลวงปู่ทวดจากที่เคยรู้จักในวงแคบของท้องถิ่น เริ่มแพร่ออกไปกว้างขวาง คมชัดลึกบันทึกว่าพระอาจารย์ทิมเขียนหนังสือประวัติหลวงพ่อทวดเหยียบน้ำทะเลจืด พิมพ์ครั้งแรกเมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2505 ซึ่งเป็นเอกสารสำคัญที่ทำให้เรื่องราวของหลวงปู่ทวดเป็นที่รู้จักทั่วประเทศ และพระที่ท่านมีส่วนร่วมสร้างในนามวัดช้างให้และวัดอื่นก็มีอีกหลายรุ่นในเวลาต่อมา

พระอาจารย์ทิมเริ่มอาพาธด้วยโรคมะเร็งที่หลอดอาหารตั้งแต่ปี 2510 และมรณภาพเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2512 สิริอายุ 57 ปี มีพิธีพระราชทานเพลิงศพเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2518 สิ่งที่ท่านสร้างไว้ ทั้งอุโบสถ วิหารประดิษฐานรูปเหมือนหลวงปู่ทวด และสถูปริมทางรถไฟ ยังเป็นศูนย์กลางศรัทธาของผู้คนที่เดินทางมาวัดช้างให้จนถึงวันนี้

สำหรับผู้ศึกษา เรื่องนี้เป็นตัวอย่างชัดเจนของการที่ความศรัทธาต่อบุคคลในตำนานถูกปลุกให้มีชีวิตอีกครั้งด้วยวัตถุมงคลยุคใหม่ ปัจจุบันมีการสร้างพระหลวงปู่ทวดจากวัดต่าง ๆ มากมาย แต่เมื่อวงการพูดถึงต้นทาง ย่อมหมายถึงพระที่ออกจากวัดช้างให้ในยุคพระอาจารย์ทิม ข้อควรแยกให้ออกคือ การสร้างพระในปี 2497 และการพัฒนาวัดเป็นประวัติศาสตร์ที่มีบันทึก ขณะที่ประวัติของหลวงปู่ทวดเองและเรื่องนิมิตเป็นมรดกทางความเชื่อที่อยู่คู่กับพระรุ่นนี้